هدف از انجام این آزمایش ، تعیین مقادیر نسبی ریزدانه های خمیری ( گرد و خاک و مصالح رسی ) موجود در خاک های مخلوط دانه ای یا مصالح سنگی ریز عبوری از الک شمارة 4 بر اساس استاندارد ASTM D 2419 که در تعیین کیفیت مصالح در طی فرآیند تولید و مصرف آن کاربرد دارد ، می باشد.

   برای این کار نمونة خاک مورد آزمایش درون محلول استوک ریخته شده و تفکیک شدن مصالح به دو بخش ماسه و رس در مدت زمان مشخص بر اساس دستورالعمل ذکر شده فوق مشاهده و اندازه گیری می شود.

   برای تعیین پارامترهای مقاومت برشی خاک یعنی C و φ از آزمایش برش مستقیم خاک بر اساس استاندارد ASTM D 3080 استفاده می گردد. در این آزمایش به 3 نمونه از خاک مورد آزمایش که درون جعبة برش متراکم و ساخته شده یا بصورت دست نخورده قرار داده شده ، نیروی برشی که با اعمال بار قائم نرمال که مقدار آن در طی انجام آزمایش ثابت ولی برای هر یک ار نمونه خاک متفاوت بوده ، اعمال می گردد. در زمان اعمال نیروی برشی مقدار تغییر مکان صفحات برشی و مقاومت خاک در زمان های مشخص اندازه گیری و ثبت می گردد. با استفاده از بیشترین مقدار مقاومت بدست آمده از 3 نمونه خاک آزمایشی ، می توان به پارامترهای برشی خاک مذکور با استفاده از استاندارد فوق رسید.

   این آزمایش بر اساس استاندارد ASTM D 1883 برای بدست آوردن ظرفیت باربری لایه های مختلف خاک در اساس و زیر اساس پروژه های راهسازی است. و آن نسبت نیروی لازم برای فرو بردن یک پیستون فلزی به قطر 2 اینج با سرعت ثابت ( 1/27 میلیمتر بر دقیقه ) در سطح خاک متراکم شده در قالب 6 اینچی که با روش تراکم استاندارد یا اصلاح شده انجام شده تا عمق حداکثر 0.5 اینچ به نیروی لازم جهت فرو بردن همان پیستون در مصالح استاندارد.

   این آزمایش بر روی 3 نمونه از خاک که با تعداد ضربات مختلف متراکم شده ، انجام می شود. نسبت های بدست آمده برای 0.1 و 0.2 اینچ فرو رفتگی ، جهت تعیین C.B.R مورد استفاده قرار می گیرد.

   برای روش غرقاب قبل از بارگذاری ، خاک متراکم شده درون قالب را همراه با قالب در سطلی پر از آب به مدت 96 ساعت قرار داده تا اشباع شود. در این مدت تورم و یا تحکیم خاک را نیز اندازه گیری نموده و در پایان این مدت سطح خاک را خشک نموده و بارگذاری را انجام می دهیم.

   می توان با وارد کردن انرژی فشاری ( یا ضربه ای ) فاصلة بین ذرات خاک را تا حدودی کم کرده و جرم حجمی خاک را افزایش داد. استفاده از آب با مقدار مناسب نیز در زمان اعمال انژری ایجاد تراکم موجب بهبود این روند می شود. آزمایش تراکم خاک به روش استاندارد با استفاده از استاندارد ASTM D 698 مقدار حداکثر جرم حجمی خاک با یک انرژی ثابت و بدست آوردن رطوبت بهینه برای تراکم را حاصل می نماید. این آزمایش با توجه به سایز ذرات خاک در سه روش A , B , C  انجام می شود.  انتخاب روش های انجام آزمایش بر اساس درصد ذرات خاک باقیمانده روی الک شمارة 4 و الک های 3/8 و 3/4 اینچ می باشد. در روش A حداکثر ذرات باقیمانده روی الک شمارة 4 باید کمتر از 25 درصد باشد.

   ضریب تراوایی خاک های درشت دانه را می توان با استفاده از آ زمایش نفوذپذیری با گرادیان ثابت بر اساس استاندارد ASTM D 2434 بدست آورد. این ضریب را می توان با اندازه گیری دقیق آب رد شده از خاک متراکم و اشباع شدة درون استوانة دستگاه نفوذپذیری خاک که دارای سطح مقطع مشخص است در بازة زمان معین بر اساس قانون دارسی بدست آورد.

   می توان با وارد کردن انرژی فشاری ( یا ضربه ای ) فاصلة بین ذرات خاک را تا حدودی کم کرده و جرم حجمی خاک را افزایش داد. استفاده از آب با مقدار مناسب نیز در زمان اعمال انژری ایجاد تراکم موجب بهبود این روند می شود. آزمایش تراکم خاک به روش اصلاح شده با استفاده از استاندارد ASTM D 1557 مقدار حداکثر جرم حجمی خاک با یک انرژی ثابت و بدست آوردن رطوبت بهینه برای تراکم را حاصل می نماید. این آزمایش با توجه به سایز ذرات خاک در سه روش A , B , C  انجام می شود.  انتخاب روش های انجام آزمایش بر اساس درصد ذرات خاک باقیمانده روی الک شمارة 4 و الک های 3/8 و 3/4 اینچ می باشد. در روش B حداکثر ذرات باقیمانده روی الک 3/8 اینچ باید کمتر از 25 درصد باشد.

   برای تعیین پارامترهای مقاومت برشی خاک یعنی C و φ از آزمایش برش مستقیم خاک بر اساس استاندارد ASTM D 3080 استفاده می گردد. در این آزمایش به 3 نمونة بزرگ مقیاس از خاک مورد آزمایش که درون جعبة برش متراکم و ساخته شده ، نیروی برشی که با اعمال بار قائم نرمال که مقدار آن در طی انجام آزمایش ثابت ولی برای هر یک ار نمونه خاک متفاوت بوده ، اعمال می گردد. در زمان اعمال نیروی برشی مقدار تغییر مکان صفحات برشی و مقاومت خاک در زمان های مشخص اندازه گیری و ثبت می گردد. با استفاده از بیشترین مقدار مقاومت بدست آمده از 3 نمونه خاک آزمایشی ، می توان به پارامترهای برشی خاک مذکور با استفاده از استاندارد فوق رسید.

در روش CU با کند کردن سرعت اعمال بار برشی افقی به خاک ، این امکان بوجود می آید که زهکشی در خاک اشباع صورت گرفته و تغییر مکان قائم خاک ( تحکیم ) نیز اندازه گرفته شود.

نام دستگاه : دستگاه تعیین هم ارز ماسه

نام انگلیسی : Mechanical Sand Equivalent Shaker

شرکت سازنده : شرکت ELE 

کشور سازنده : انگلستان

هزینة آزمایش : بر اساس تعداد

هزینة آزمایش : بر اساس تعداد

نام دستگاه : دستگاه برش مستقیم خاک

نام انگلیسی : Direct Shear Device

شرکت های سازنده : شرکت Wykeham Farrance - شرکت مواد ساخت آزما ویستا

کشورهای سازنده : انگلستان - ایران

نوع و مدل دستگاه : دستگاه مکانیکی برقی با جعبة برش 10 × 10 - دستگاه دیجیتال با جعبة برش 10 × 10

هزینة آزمایش : بر اساس تعداد هر سری آزمایش

نام دستگاه : دستگاه آزمایش تعیین C.B.R

نام انگلیسی : C.B.R Marshall Tester 

شرکت سازنده :  شرکت ELE

کشور سازنده : انگلستان

هزینة آزمایش : بر اساس تعداد هر سری آزمایش و تعداد روزهای غرقاب سازی نمونه ها

نام دستگاه: ویسکومتر

نام انگلیسی: Viscometer

شرکت سازنده: Brookfield

مشخصات فنی دستگاه: این دستگاه کنترل دما را انجام می دهد

نحوه محاسبه تعرفه خدمات

دانشجویان دانشگاه امیرکبیر دانشکده مهندسی شیمی: 150 هزار تومان

دانشجویان دانشگاه امیرکبیر سایر دانشکده ها: 200 هزار تومان

تعرفه آزاد: 300 هزار تومان

اطلاعات تماس:

سرپرست آزمایشگاه : دکتر داود ایرانشاهی

شماره تماس: 64543189-021

نام کارشناس: مهندس الهام مفرح

شماره تماس آزمایشگاه: 64543170-021

آدرس پست الکترونیکی: mofarrah@aut.ac.ir

ابزار آلات مورد نیاز : قالب تراکم با قطر 4 اینچ - چکش تراکم استاندارد - آون - ترازو با دقت های 1 گرم و 0.01 گرم - جک نمونه درآور - لوازم و وسایل اختلاط خاک - ظرف تعیین رطوبت

هزینة آزمایش : بر اساس تعداد آزمایش - تعداد نقاط جهت ترسیم منحنی تراکم

نام دستگاه : دستگاه نفوذپذیری خاک با بار ( هد ) ثابت

نام انگلیسی :  Permeameter Constant Head Apparatus

شرکت سازنده : شرکت ELE

کشور سازنده : انگلستان

هزینة آزمایش : بر اساس تعداد

نام دستگاه : دستگاه تراکم خاک - با روش اصلاح شده

نام انگلیسی : Compaction Device

شرکت سازنده : Wykeham Farrance

کشور سازنده : انگلستان

سایر ابزار آلات مورد نیاز : قالب تراکم با قطر 4 اینچ - چکش تراکم اصلاح شده - آون - ترازو با دقت های 1 گرم و 0.01 گرم - جک نمونه درآور - لوازم و وسایل اختلاط خاک - ظرف تعیین رطوبت

هزینة آزمایش : بر اساس تعداد آزمایش - تعداد نقاط جهت ترسیم منحنی تراکم

نام دستگاه : دستگاه برش مستقیم خاک

نام انگلیسی : Direct Shear Device

شرکت سازنده : شرکت ELE

کشور سازنده : انگلستان

نوع و مدل دستگاه : دستگاه هیدرولیکی برقی با جعبة برش 30 × 30

هزینة آزمایش : بر اساس تعداد هر سری آزمایش - مدت زمان اشباع سازی و تحکیم نمونه